Rezerwat przyrody Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego znajdujący się w Wierzchlesie, jest jednym z najstarszych chronionych obiektów przyrodniczych w Polsce. To miejsce, w którym znajduje się największe w Europie stanowisko cisa pospolitego. Powierzchnia rezerwatu to 89,6ha, z czego sam las z udziałem cisa zajmuje około 15ha, pozostałą część zajmują głównie: jezioro Mukrz, torfowiska, inne lasy. Chroniony od roku 1827 (z tego okresu pochodzą pierwsze notatki na temat surowej ochrony terenu), prawnie uznany został jako rezerwat w roku 1956.
Ze względu na bogactwo przyrodnicze na które poza najstarszymi w kraju, liczącymi nawet blisko 700 lat okazami cisów, składają się także 300-letnie sosny, lipy, czy brzozy oraz na interesującą historię, rezerwat Cisy Staropolskie stanowi wyjątkowe miejsce, które warto odwiedzić podczas pobytu w Borach Tucholskich.
W okresie międzywojennym spokój i natchnienie czerpał w dzisiejszym rezerwacie Leon Wyczółkowski, który na swoich obrazach uwiecznił wiele fragmentów wierzchleskiego przyczółka spokoju. To właśnie na jego cześć miejscu nadano imię Leona Wyczółkowskiego. Podczas swojego pobytu w „świętym gaju”, jak artysta nazywał miejsce, Wyczółkowski stworzył ponad 100 prac. Na szczególną uwagę zasługują m.in.: najokazalszy i najstarszy, liczący około 600-700 lat cis nazywany przez artystę \"Chrobrym\", lipa „Chopina”, cis „Parasolka”, dwie martwe sosny „Bliźniaczki\", czy fantazyjnie powykręcane drzewa.
Niestety, od dłuższego czasu obserwuje się obumieranie siewek cisa, co oznacza niemal zupełny brak odnowienia cisa.
Rezerwat Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego znajduje się w miejscowości Wierzchlas, na północ od trasy numer 240 ze Świecia do Tucholi, nad jeziorem Mukrz. Około 600m od rezerwatu zlokalizowany został parking wraz z miejscem odpoczynku oraz licznymi tablicami informacyjnymi. Uwaga, niestety mapa dostępna na parkingu może wprowadzić w błąd, ponieważ nie ma na niej w jasny sposób zaznaczone trasy z parkingu do rezerwatu. Aby dotrzeć do celu należy przejść przez tory i poruszać się wzdłuż drewnianego płotu, aż do dotarcia do bramy. Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem, który za symboliczną opłatą wpuszcza i oprowadza po rezerwacie. Z przewodnikiem należy kontaktować się telefonicznie. Aktualne numery telefonów przewodników zamieszczone są na tablicy informacyjnej przed bramą wejściową do rezerwatu.
|
