Nielisz- gmina nad wielką wodą
Niueliski ,zalew robi wrażenie. Pod względem powierzchni jest 11 w Posce sztucznym zbiornikiem wodnym ,prawie równym ”Czorsztynowi” i tylko dwa razy mniejszym od słynnej „Soliny”. Żeby go obejść trzeba pokonać ponad 30 kilometrów, uważając przy tym, by nie...spłoszyć ptaków. Tak, one pierwsze i to w niespotykanej liczbie zadomowiły się tu na dobre. Szacuje się, że w czasie wiosennej i jesiennej migracji przebywa tu aż 12 tysięcy ,a przez cały rok gnieździ się ok.8 tysięcy sztuk. I to jakie! Występują tu ptaki popularne i rzadkie, jak m.inn. nur, rybołów, rybitwa białowąsa , dubelt, bąk , bączek, orlik krzykliwy, batalion, gadożer , sokół wędrowny, orzeł przedni i ,oczywiście bocian, ogółem 230 z 440 gatunków sklasyfikowanych w Polsce. Zalew zalewem,ale w okolicy jest jeszczekilka innych ciekawych rzeczy.Chociażby drewniany zespół kościelny w Nieliszu, który tworzy kościół, kaplica i dzwonnica. Pierwszy kościół został wzniesiony w roku 1748 przez komendanta twierdzy zamojskiej Jana Chryzostoma Zelskiego, ale obecny wygląd świątyni to rezultat kilku przebudów i rozbudów, najważniejszej w 1859 roku. Patronat nad świątynią objął Święty Wojciech, który spogląda w ołtarzu głównym z obrazu ,namalowanego przez Tadeusza Szelmowskiego .A na cmentarzu przykościelnym stoi szczególna kaplica, zwana letnią. Powstała ona z altany , w której - na granicy dóbr ordynacji - witano ordynata Maurycego Zamoyskiego, który w 1906 roku wracał od ślubu z poślubioną właśnie małżonką Młoda para zmierzała do pobliskiej rezydencji w Michalowie , na szczęście zachowanej do dziś, choć w kiepskim stanie. W okolicy są jeszcze trzy inne zespoły podworskie ,pod względem powstania prawie sobie współczesne, ale wybudowane w oparciu o różne style architektoniczne. Klasycyzm reprezentuje dworek w Stawie Noakowskim, neorenesans - dwór w Ujazdowie ,zaś pałacyk w Ruskich Piaskach określany jest jako eklektyczny . Obok architektury poszlacheckiej ,teren gminy Nielisz bogaty jest w tradycyjne budownictwo ludowe. Stare ,drewniane chałupy o konstrukcji zrębowej z charakterystycznymi werandami, ustawionymi asymetrycznie spotkać można we wszystkich wsiach .Także tutaj, jak i na całej Zamojszczyźnie znajduje się wiele obiektów kultu religijnego ,typu kapliczki ,figury i krzyże przydrożne, w tym rzadkie, jak figura Św. Franciszka ,czy kaplica Świętego Jana Chrzciciela w Kolonii Staw Ujazdowski , przy której ,jak przystało na tego patrona bije uznawane za cudowne źródełko.
|
